گوبولی مرغ، این غذای اصیل هرمزگانی، یکی از آن طعمهایی است که آشپزی جنوب ایران را از تصورات رایج جدا میکند. برخلاف بسیاری از پلوهای ایرانی که با زعفران و طعمهای لطیف شناخته میشوند، گوبولی با ترکیبی از ادویههای گرم و معطر، شیرینی کشمش و بافت ترد سیبزمینی سرخشده، تجربهای کاملاً متفاوت میسازد. ریشههای این غذا به گفته بسیاری از منابع، به هند بازمیگردد؛ پیوندی که در تاریخ آشپزی جنوب ایران و دادوستدهای دریایی آن با شبهقاره نمود پیدا کرده است .

راز اصلی گوبولی در ادویههای آن نهفته است. ترکیب دارچین، هل، میخک، زیره سبز و فلفل سیاه، عطری را ایجاد میکند که هنگام دم کشیدن برنج، فضای آشپزخانه را پر میکند . برخی دستورها از برگ بو و پودر لیمو عمانی نیز برای عمق بخشیدن به طعم استفاده میکنند . نکته کلیدی این است که ادویهها را با حرارت زیاد تفت ندهید، زیرا عطرشان از بین میرود و طعم تلخی بر جای میگذارند.

آب مرغ، سرمایه پنهان این غذاست. هنگام پخت مرغ، آبی که در قابلمه میماند را دور نریزید. این آب، سرشار از عصاره مرغ و ادویههاست و بهترین جایگزین برای آب معمولی در دم کردن برنج محسوب میشود. استفاده از این آب، طعمی عمیق و یکدست به دانههای برنج میبخشد که با هیچ طعمدهنده دیگری قابل مقایسه نیست . برنج را میتوان به روش کته با این آب پخت یا پس از آبکش کردن، در آن دم کرد.

مخلفات گوبولی، همان جایی است که بشقاب رنگ میگیرد. پیاز خلالی سرخشده تا حد طلایی و ترد شدن، نخود پختهای که با کمی ادویه تفت داده شده، سیبزمینیهای نگینی که در روغن شناور شدهاند و کشمشهایی که فقط چند ثانیه در روغن گرم شدهاند تا شیرینیشان حفظ شود، لایههای مختلفی از طعم و بافت را روی برنج میچینند . در برخی نسخهها، رب گوجهفرنگی نیز به مخلوط نخود و پیاز اضافه میشود تا رنگ و طعمی غنیتر به «حشو» وسط دیس بدهد .
گوبولی معمولاً به شکل مجلسی و با چیدمان لایهای سرو میشود؛ برنج در پایین، مرغ سرخشده در گوشهها و ترکیب نخود و پیازداغ در مرکز، با سیبزمینی و کشمش که دور تا دور بشقاب را میپوشانند. این غذای رنگارنگ و پُرعطر، نشان میدهد که تنوع آشپزی ایرانی تنها به شهرهای بزرگ محدود نمیشود و سفرههای جنوبی، گنجینهای از طعمهای ناشناخته را در خود جای دادهاند.